تاریخ مستمر و تاریخ اساطیری

با پیدایش خط انسان وارد عصر جدیدی از زندگی شد . تاریخ مستند و مکتوب با کشف کتیبه ها ، سنگ نبشته ها و الواح گلی در واقع سرگذشت انسان را بازگو میکند. ما ایرانیان مانند ملل دیگر دارای دو تاریخ مکتوب هستیم :

۱. تاریخ واقعی و مبتنی بر بر اسناد  و مدارک تاریخی و برگرفته شده از منابع یونان و روم  

۲.تاریخ اساطیری بر اساس روایات شرقی که در اوستا و متون پهلوی انعکاس یافته است . و در واقع تاریخ داستانی است . کتابهایی مانند : خدای نامک ها ، شاهنامه ها ، سیر الملوک ها ( سیره و روش پادشاهان ) از زمره منابه تاریخ اساطیری یا داستانی هستند . شاهنامه فردوسی ، شاهنامه ابومنصور و مسعودی مروزی و سیر الملوک خواجه نظام الملک در قرن ۵ هجری از زمره این منابع است.

در تاریخ اساطیری یا داستانهای ملی پادشاهان اولین آفریده های خدا هستند و کسانی هستند که پیشرفت و تمدن را برای بشر به همرا آوردند . در روایات داستانی نخستین شاه کیومرث است . اسم کیومرث ریشه ی اوستایی دارد و به معنای زنده میرا است .کیومرث اولین کسی است که از اهورا مزدا اصطاعت کرد و امورا مزدا از او قبایل و شهرهای آریایی را بوجود اورد. هوشنگ نواده کیومرث ملقب به پیشداد است . او به بشر کشاورزی آموخت . و سلسله پیش دادیان را تاسیس کرد. در شاهنامه فردوسی پس از هوشنگ ، طهمورث است . او با دیو های زیادی جنگ کرد . او رشتم پشم ، بریدن و دوختن و اهلی کردن حیوانات را به بشر آموخت . پس طهمورث نوبت جمشید است . او ساخت آلات نبرد ، ذوب آهن و ساخت زره را به بشر آموخت در زمان او بود که بشر طبقات اجتماعی را آموخت و او کشتیرانی و استخراج معادن را به بشر آموخت و در آخر مغلوب ضحاک شد .

پس از آنکه کاوه آهنگر ضحاک را شکست داد بزرگترین پادشاه پهلوانی ایران یعنی فریدون بر تخت نشست او سر زمین پادشاهی را  بین سه پسرش تقسیم کرد  . ایران سهم تورج شد پس  از تورج و پس از دو پسر منوچهر ، نوذر به پادشاهی رسید . در واقع منوچهر موسس اولین سلسله اساطیری ایران بنام نوذریان است . دومین سلسله اساطیری ایران به نام کیانیان نام دارد . موسس آن کی قباد بوده و محل حکومت او هم شرق ایران بوده است . مهمترین پادشاه این دوره کی خسرو و کی قباد است . مهمترین پادشاه این سلسله کی کاووس و کی خسرو  است. پس از کی خسرو ، لهراسب و گشتاسب آمدند، زرتشت در زمان گشتاسب ظهور کرد . و گشتاسب فرزند خود اسفند یار را به همه ولایات فرستاد .

تحلیل کلی از تاریخ اساطیری ایران ما را به این نکته رهنمون میسازد . که در این تاریخ زندگی انسان به طور سبمبلیک از زمانی که در دشت استقرار یافته است و روستاهای اولیه را پدید آورده است. حیوانات را اهلی کرده است و کشاورزان را کشف کرده است. فلز را هم وی کشف نمود ،حکومت و قانون تشکیل داده و مهاجرت کرده است . این با اتفاقات فلات ایران تا حدودی منطبق است . مثلا تاریخ کیانیان به تاریخ هخامنشیان نزدیک است .مراحل استقرار در دشت تشکیل روستا اقوام خارج از ایران به ایران و در سرزمین ایران واقعا به ترتیب در جهان واقعیت رخ داده است .

میراث فرهنگی معنوی :

هر شئ که از گذشته به جای مانده حمل پیام است . بخش عمده ای از میراث فرهنگی به جای مانده میراث معنوی است. یعنی مجموعه ای که جلوه های مادی آن قابل دسترس و ادراک است. مانند : زبان، باورها، اعتقادات و آداب و روسم که به خودی خود مادی نیستند اما جلوه های مادی دارند .تفسیر یافته های باستانشناسی جلوه های معنوی این میراث را در اختیار ما میگذارد . برای مثال مجسمه ونوس الهه باروری که در موزه ملی ایران نگهداری میشود . متعلق به هزار ششم ق.م است که نشان دهنده اعتقادات مردم این ناطق بوده است: " که فزونی جمعیت مدیون نظر مساعد این الهه است".این مجمه که بسیار دارای احترام بود همزمان در چند نقطه از ایران مانند سراب در کرمانشاه ، دشت قزوین، شهر سوخته سیستان مناطقی از آناتولي(تركيه كنوني ) بدست آمده است .