حسابداری ۲
این جزوه به مرور روی سایت قرار می گیرد .
مفروضات حسابداری
حسابداری : جمع آوری ، تشخیص ، طبقه بندی و ثبت رویدادهای مالی است . که شاخه های مختلفی دارد
حسابداری دولتی ، حسابداری مالی ، حسابداری صنعتی ( در ایران نداریم ) ، حسابرسی
5گروه حساب
دارایی
بدهی ترازنامه دائم
سرمایه موجودی کالا پایان دوره ها
درامد سود و
هزینه زیان
اصول و مفروضات حسابداری
مفروضات :
1. فرض تعهدی : براساس این فرض درآمدها به محض تحقق و هزینه ها به محض تحمل شناسایی می شوند . مطابق یا این فرض ملاک شناسایی درآمد ، دریافت وجه نقد نیست . و نیز ملاک شناسایی هزینه پرداخت وجه نقد نیست . فرض تعهدی در مقابل فرض نقدی که جزء روشهای پذیرفته شده حسابداری نیست می باشد .
نکته : درآمدها به محض تحقق ، شناسایی و ثبت می شوند
اتفاق می افتد
نکته :
FASB : بالاترین مرجع رسمی حسابداری است که مخفف هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی می باشد .
پدر حسابداری جهان : لوکاپاچیونی است . قرن 15 میلادی ایتالیا
یک حساب کل بستانکار می شود |
حسابداری دوبل :
+ فرض تعهدی
1.درآمدها به محض تحقق شناسایی و ثبت گردند . ( فروش + عدم دریافت وجه چون فروش ا تفاق نیافتاده است .این فروش شناسایی و ثبت می شود .)
2. هزینه ها به محض تحمل ثبت می شوند . (خرید کالا + عدم پرداخت وجه یا خرید نسیه ولی چون تعهد به پرداخت وجود دارد هزینه ثبت می شود )
+ فرض نقدی ( درمقابل فرض تعهدی )
1.درآمدها به محض دریافت وجه اگر پول گرفتیم درآمد ثبت می شود .
2. هزینه به محض پرداخت وجه زمان پرداخت وجه هزینه ، هزینه ثبت می شود .
+ فرض نیمه تعهدی (شرکتهای دولتی)
1.درآمدها به محض دریافت وجه فرض نقدی
2. هزینه ها به محض تحمل فرض تعهدی
2. فرض دوره مالی :
سود واقعی یک شرکت زمانی قابل تعیین است که شرکت منحل شده و دارایی ها فروخته شده باشد . و بدهی ها پرداخت گردند . در این صورت با مقایسه مانده سرمایه اولیه ( سرمایه در زمان تاسیس) و مانده سرمایه پس از انحلال شرکت ، سود واقعی موسسه تعیین می گردد .اما از آنجایی که استفاده کنندگان صورتهای مالی نیاز به اطلاعات از جمله میزان سود ویژه هر سال عمر شرکت به دوره های مالی کوتاهتر با عنوان دوره مالی که معمولا یک سال می باشد تقسیم می شود .
اگر بخواهیم سود واقعی را حساب کنیم . باید دارایی ها رافروخته و بدهی ها را پرداخت کنیم . سرمایه در حال حاضر را با سرمایه اولیه مقایسه کنیم . هر چه قدر اضافه بود . این سود به حساب می آید .
بدهی + سرمایه = دارایی
دارایی – بدهی = سرمایه
گزارشات و صورتهای مالی (در فرض دوره مالی) طبق بند 48 استاندارد حسابداری 1 دوره مالی اصولا یک ساله است . محصول نهایی حسابداری صورتهای مالی است.
4 نوع صورت مالی اساسی : صورت سود و زیان ، صورت جامع ، ترازنامه ، صورت جریان وجوه نقد
فصل دوم
کنترل داخلی :
کنترل داخلی یعنی ، طرح سازمان و چهارچوب یکپارچه ای که مدیران برای تحت کنترل داشتن واحد تجاری مورد استفاده قرار می دهند . سیستم های کنترلی نمی توانند از سوء رفتار تمام کارکنان جلوگیری بعمل آورند . اما نی توانند به کشف سوء رفتارها کمک نمایند . و به به این ترتیب تبعات آت را محدود می سازند .یکی از مهمترین وظایف مدیریت این است که عملیات واحد تجاری را تحت کنترل داشته باشد. مالکان و مدیران ارشد اهداف واحد تجاری را تدوین می کنند .مدیران تجاری شیوه رسیدن به این اهداف را رهبری کرده و کارکنان اجرایی این شیوه را به عهده می گیرند .
اهداف کنترل داخلی :
1. حفاظت از دارایی ها
2. تشویق به تبعیت از خط مشی شرکت
3. ترغیب کرایی عملیات
4. اصول اطمینان از صحت و قابلیت ابتکار سوابق حسابداری
کنترل داخلی نه تنها بخشی از سیستم حسابداری است ، بلکه یک الویت مدیریتی محسوب می گردد . بنابراین کنترل داخلی تنها مسئولیت حسابداران نمی باشد . بلکه مدیران نیز به همان اندازه مسئولیت دارند . اثربخشی سیستم کنترل داخلی زمانی حاصل می شود که کارکنان در تمامی سطوح مقاصد و اهداف سازمان را پذیرفته باشند .
سیستم های اثربخش کنترل داخلی باید ویژگیهای زیر را داشته باشد :
1. کارکنان باید واجد شرایط ، قابل اعتماد و پایبند اصول اخلاقی باشند .( چرخشی کردن جای کارکنان در وظایف مختلف قابلیت اعتماد را نیز افزایش می دهد )
نکته : چرخشی کردن یعنی جای کارکنان در لیست سازمانی تغییر کند زیرا آنها می خواهند کارائی کارکنان را بالا ببرند .
2. تعیین مسئولیتها : در یک واحد تجاری که از یک سیستم خوب برخوردار است . هیچ وظیفه مهمی به دست فراموشی سپرده نمی شود .در اینگونه واحد های تجاری برای هر کارمند مسئولیت مشخصی تعیین می گردد .
3. اختیارات مخصوص: سازمان معمولاً دارای یکسری مقررات مدون (تدریجی) است که رویه های مصوب را بر می شمارد هر انحرافی از خط مشی های استاندارد و رویه های مصوب به اختیارات مخصوص نیاز دارد .
نکته : به کسی که مسئولیت می دهیم باید اختیار هم بدهیم .
4. تفکیک وظایف : مدیریت باید مسئولیت های مبادلات را حداقل بین دونفر یا دایره تقسیم نماید . تفکیک وظایف شانس سوء استفاده و تقلب را کاهش و صحت سوابق حسابداری را افزایش دهد .
اسناد و سوابق تجاری
اسناد و سوابق تجاری انواع مختلفی دارد از اسناد مثبت نظیر فاکتورهای فروش و سفارشات خرید گرفته تا دفاتر روزنامه و دفاتر معین . همه به عنوان اسناد و سوابق تجاری به حساب می آیند . اسناد تجاری باید دارای شماره سریال چاپی باشند . به این ترتیب چنانچه فاصله ای در بین شماره های سریال وجود داشته باشد فقدان سندی مورد توجه و پیگیری قرار می گیرد . چنانچه رسید های فروش نقدی دارای شماره سریال باشند از سرقت توسط صندوقدار جلوگیری خواهد کرد . زیرا در این صورت نسخه ای که نزد صندوقدار نگهداری می شود . و در آن مبلغ فروش درج گردیده با مبالغ واقعی وجوه نقدر دریافتی قابل کنترل خواهد بود . اگر رسیدها فاقد شماره سریال باشند ، صندوقدار با خارج کردن نسخه هایی از آن خواهد توانست مبالغی از فروش را به جیب بزند . از آنجا که تمامی اطلاعاتی که مدیران برای تصمیم گیری نیاز دارند از نوع اطلاعات مالی نمی باشد . سیستم حسابداری تنها بخشی از کل سیستم اطلاعاتی به شمار می رود که برای اداره امور یک سازمان لازم است . مدیران باید به نتایج مالی و غیر مالی اقدامات مدیریت توجه داشته باشند. و داده های حسابداری در این رابطه دقیقاً با کل سیستم اطلاعاتی شرکت هماهنگ گردد .
محدودیت های کنترل داخلی :
از سد اغلب کنترلهای داخلی می توان عبور کرد . سیستم هایی که جهت مغلوب کردن کارکنان بزهکار طراحی شده اند با تبانی دو یا چند کاترمند می تواند مغلوب و آسیب پذیر گردند . پیچیدگی بیش از حد کنترل داخلی ممکن است موجب دست و پا گیر شدن کار کارکنان گردد . در این صورت کارایی و کنترل به جای بهبودی صدمه می بینند .سیستم هر چه پیچیده تر باشد زمان و هزینه نگهداری آن نیز بیشتر خواهد شد .
حساب بانک به عنوان یک وسیله کنترل :
نگهداری وجوه نقد در یک حساب بانکی بخشی از کنترل داخلی به حساب می آید . زیرا بانکها دارای رویه های مقبول تری برای محافظت از وجوه نقد می باشند. همچنین بانکها سوابق مربوط به جزئیات مبادلات نقدی را برای صاحب حساب تهیه می کند . برای استفاده کامل از مزایای این وسیله کنترلی ، واحدهای تجاری باید تمامی دریافت های نقدی خود را به حساب بانک واریز کنند . و همچنین پرداختی های خود را نیز از طریق بانک انجام دهند . برای اغلب واحدهای تجاری وجوه نقد مهمترین دارایی محسوب می شود . از ا ین گذشته وجوه نقد واسطه مبادلات می باشد و اغلب مبادلات بر وجوه نقد اثر می گذارد .با این وجود وجوه نقد راحت ترین دارایی برای ثروت به حساب می آید . بنابراین کنترل داخلی بر وجوه نقد از اهمیت بیشتری نسبت به دارایی های دیگر برخوردار است .منظور از وجوه نقد ، علاوه بر پول کاغذی ، چکها و حواله های بانکی ، چک پول و موجودی حساب بانک نیز می باشد.
تعریف چک :
ماده 310 قانون تجارت ایران چک را اینگونه تعریف نموده است :
چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده آن وجهی را که نزد بانک دارد کاملاً یا بعضاً به دیگری واگذار می نماید . در یک چک سه گروه درگیر هستند :
1. صاحب حساب که چک را امضاء می کند .
2. گیرنده چک که چک در وجه وی صادر می شود
3. بانک که پرداخت وجه به عهده اوست
صورت مغایرت بانکی
سوابق مربوط به حساب بانک شرکت در دو محل نگهداری می شود . یکی توسط صاحب حساب در حساب بانک دفتر کل و دیگری توسط بانک در صورتحساب بانک که مبلغ صحیح موجود در بانک را نشان می دهد . مانده حساب بانک دفتر کل به ندرت با مانده صورتحساب بانک برابر است . چنین تفاوتهایی از تاخیر زمانی در ثبت مبادلات خاص به مسئله بوجود می آید . زمانی که یک شرکت چکی را صادر می کند ، بلافاصله حساب بانک خودر ا بستانکار می کند . (در صورتی که چک به روز باشد ) اما تا زمانی که این چک توسط دارنده آن به بانک تحویل نشود بانک مبلغ چک را از حساب مربوطه کسر نمی نماید . مغایرت گیری بانک این اطمینان را می دهد که تمامی مبادلات نقدی به حساب گرفته شده و سوابق موجود در بانک و در دفاتر صحیح می باشد . اقلامی که معمولا باعث ایجاد اختلاف بین مانده در دفتر و مانده در بانک می شود عبارتند از :
1. اقلامی که شرکت ثبت کرده است ولی بانک هنوز ثبت نکرده است .
الف : سپرده های بین راهی ( معوق) : شرکت این سپرده ها را با واریز نقدی به حساب بانکی خود را ثبت نموده اما بانک آنها ثبت نکرده است . مثال: واریزی های آخر وقت
ب: چکهای معوق : چکهایی که شرکت آنها را صادر کرده و در دفتر ثبت نموده است .اما بانک مبلغ آن را هنوز پرداخت نکرده است . ( شخص برای وصول آن هنوز به بانک مراجعه ننموده)
2. اقلامی که بانک ثبت کرده ولی شرکت هنوز ثبت نکرده است .
الف : وصولی های بانکی بسیاری از شرکتها این اجازه را به مشتریان داده اند وجوه را مستقیماً به حساب بانکی شرکت واریز کنند . این رویه موجب کاهش امکان سرقت و گردش سریعتر وجوه نقد نسبت به حالتی است که وجوه نقد ابتدا وصول و سپس به بانک واریز شود ، خواهد شد .
ب: انتقالات الکترونیکی وجوه : ممکن است بانک از طریق نقل و انتقالات الکترونیکی حساب مشتری وجوهی را دریافت یا پرداخت نماید. ( کارت به کارت)
ج: کارمزد بانکی : این کارمزد بابت خدماتی است که بانک برای پردازش مبادلات صاحب حساب انجام میدهد . معمولاً بانک این کارمزد را از مانده حساب کسر می نماید . و صاحی حساب بادریافت صورتحساب بانک از موضوع مطلع می شود .
د: درآمد بهره حساب بانکی
برخی از بانکهای خارجی به مشتریانی که مانده حسابشان از میزان مشخص بیشتر است بهره پرداخت می کنند که صاحب حساب با دریافت صورتحساب بانک از این موضوع آگاه می شود.
هـ : چکهای دریافتی و سپرده گذاری شده که نهایتاً به عللی غیر از بی محل بودن آنها توسط بانک برگشت داده می شود نظیر :
v مسدود بودن حساب صادر کننده
v انقضای مهلت مراجعه به بانک
v عدم مطابقت امضاهای مجاز
v خدشه دار بودن چک
v نامناسب بودن یا جعلی بودن چک
3. اشتباهات صورت گرفته توسط بانک
برای مثال ممکن است بانک وجه یک چک را به جای کسر نمودن از حساب شرکت از حساب شرکت دیگر کسر نماید .